Nhân dịp kỷ niệm ngày báo chí Việt Nam,tưởng nhớ Bác Hồ -người luôn quan tâm đến việc phát triển sự nghiệp báo chí và chính Người là một nhà báo kiệt xuất .

 BÁC HỒ –NHÀ VĂN ,NHÀ THƠ ,NHÀ BÁO 

“Dân tộc ta,nhân dân ta,non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch,người anh hùng dân tộc vĩ đại,và chính Ngườiđã làm rạng rỡ dân tộc ta,nhân dân ta và non sông đất nước ta” (Điếu văn của TW Đảng ),càng tự hào hơn khi chính tổ chức UNESCO công nhận Bác Hồ là “Anh hùng giải phóng dân tộc ,danh nhân văn hóa thế giới ” nên trong hiểu biết giới hạn của bản thân , bài này chỉ xin đề cập đôi nét về những cống hiến của Người với sự nghiệp giải phóng dân tộc ,xây dựng đất nước thông qua những tác phẩm với tư cách nhà thơ ,nhà văn ,nhà báo cách mạng có ngòi bút chứa đựng “ý chí sắt thép và sức sống mãnh liệt lạ thường”mà thế hệ đi sau phải không ngừng học tập và phấn đấu làm theo nhất là trong lãnh vực tuyên truyền giáo dục.Viết văn ,viết báo ,làm thơ với Bác không phải chuyên nghiệp vì chính Bác đã bộc bạch : “Ngâm thơ ta vốn không ham / Nhưng vì trong ngục biết làm chi đây.”( bản dịch-Nhật ký trong tù ) nhưng Người đã để lại rất nhiều bài báo ,bài nói,sách huấn luyện và lời kêu gọi  có giá trị, đầy sức thuyết phục đối với nhân dân ta và thế giới về giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản. .Người đã viết báo nhiều nhất ở Pháp ,Liên Xô,Trung Quốc và trong nước với nhiều bút danh khác nhau .Ngoài những bài và sách chính luận,Người còn có một số tác phẩm văn học : Phóng sự,ký sự,truyên ngắn,thơ ,kịch.Trong đó Bản án chế độ thực dân Pháp và tập thơ Nhật ký trong tù là những tác phẩm quý giá trong kho tàng văn học của ta và của thế giới .Đối với nhân dân ta thì Tuyên ngôn độc lập,Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến,bài nói trong Hội nghị chính trị đặc biệt đến những bản tuyên ngôn chống Mỹ,cứu nước và  Di chúc  với những câu nói ,tư tưởng bất hủ : “ thà hy sinh tất cả chứ không chịu mất nước,nhất định không chịu làm nô lệ”, “không có gì quý hơn độc lập ,tự do”, “nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi”, “ giữ gìn sự đoàn kết như giữ gìn con ngươi trong mắt mình”… vẫn còn vang vọng mãi muôn đời .Với Bác văn học ,nghệ thuật là vũ khí sắc bén của người làm cách mạng nên Người tỏ rõ quan điểm : “Nay ở trong thơ  nên có thép;/ Nhà thơ cũng phải biết xung phong”.Văn phong Hồ chủ tịch đậm đà bản sắc dân tộc và gần như không lẫn vào đâu được, một nhà phê bình văn học đã nhận định : “ Ai đã đọc văn thơ Bác nhiều lần,khi thấy một bài văn,một bài thơ không có tên hoặc ký một bút danh mới lạ,cũng đoán ra được là của Bác với 4 tính cách lớn sau : Luôn có một nội dung lớn ; Hình thức diễn đạt ngắn gọn,giản dị ;Văn thơ Bác trong sáng ,ung dung,sinh động,thường pha chút hóm hỉnh,đối với kẻ thù thì sắc ngọt ; Văn thơ Bác có tình(Mỗi trái tim người một sợi tơ /Quấn vào tim Bác tự ngàn xưa-Vũ Đình Liên hay “ Vần thơ của Bác vần thơ thép/Mà vẫn mênh mông bát ngát tình) ” Thật vậy vì Bác từng khổ luyện khi tập viết văn và Người đã nói về “Cách viết” đặc biệt là viết ngắn  “ngắn chừng nào tốt chừng ấy” và chủ trương : “ Vì ai mà  mình viết? Viết cho ai?( Viết cho đại đa số:Công –Nông -Binh)Mục đích viết làm gì ? (Để giáo dục,giải thích,cổ động,phê bình.Để phục vụ quần chúng .)” .Bác còn chỉ rõ cách viết thế nào: “Chớ ham dùng chữ;Phải viết gọn gàng ,rõ ràng ,vắn tắt ;Phải học cách nói ,tiếng nói của quần chúng; Viết phải thiết thực “Nói có sách ,mách có chứng”;Viết rồi phải đọc đi ,đọc lại (hỏi người biết vấn đề để bổ sung ,sửa chữa “để người xem hiểu được ,nhớ được ,làm được ”)”.Và Bác cho rằng viết truyền đơn ,viết báo,viết báo cáo ,viết gì cũng như thế . và Bác cũng nêu 18 điều răn về cách viết văn  tập trung vào 4 vấn đề lớn: Dân tộc hóa ( 6 điều có thể tóm tắt : không dùng chữ ,viết câu ,dùng điển tích nước ngoài nếu không cần ,không có ích ; không ly dị với truyền thống văn chương qquí báu của dân tộc;không miệt thị văn chương nước ngoài,văn Nôm);Khoa học hóa( 6 điều với nội dung  chủ yếu : Không viết sai văn phạm ,dùng tiếng thừa,văn hoa cầu kỳ,viết gây hiểu nhầm;không làm cho văn và lời nói sai biệt nhau,không viết lộn xộn,dùng câu câu sáo ,cũ (huênh hoang,rỗng tuếch);Đại chúng hóa( gồm 6 điều khái quát như sau :không sợ dùng từ phổ thông ,đại chúng ;không viết  mà người bình thường không hiểu,chỉ một số ít thượng lưu hiểu; không viết dài dòng ,dẫn sách vở vô ích để lòe quần chúng; không vì mục đích phổ cập mà không chú ý nâng trình độ nhân dân hoặc vì muốn đại chúng hóa mà dùng câu thô tục ).Xin mượn câu nói của tác giả Quách Mạc Nhược trong bài “Nay ở trong thơ nên có thép” in trong quyển “Lời văn ,ý thơ Hồ Chí Minh ” của nhiều tác giả (Nhà xuất bản Lao Động mới xuất bản trong quý I- 2009 nhân dịp hướng tới 40 năm Di  chúc  và 119 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh) nhận xét về thơ Hồ Chủ tịch : “Nếu chúng ta đọc kỹ thì bài nào cũng có thép ,câu nào cũng có thép.Vì sao vậy?Bởi vì người làm thơ có tinh thần thép rất rắn chắc…Chúng ta hãy hô to : tinh thần thép muôn năm! Văn nghệ thép và thơ ca thép muôn năm !” để kết thúc bài viết này với mong muốn mọi người cùng  hưởng ứng học tập theo cách viết,cách nói chuyện,cách báo cáo của Bác để thành công trong công tác ,học tập,…                                  Trương Thị Kim Tiến                                                    ( Đọc và lược ghi theo một số tài liệu )